کمال گرایی چیست و انواع مختلف آن

نظر شما در رابطه با کمال گرایی چیست؟ تصور می کنید که کمال گرایی یک خصوصیت خوب باشد یا بد؟ کمال گرایی شبیه یک تیغ دو لبه است؛ بعضی اشخاص آن را یک ویژگی خوب دانسته و برخی دیگر برعکس فکر می کنند و اصلا این نظر را ندارند. شما چگونه فکر می کنید؟ اگر می خواهید به صورت کامل با این خصوصیت فردی آشنا بشوید و راه درمان مشکلات آن را یاد بگیرید؛ با ما همراه باشید. در این مقاله راهنمای جامع برای کمال گرایی ارائه داده شده است.

تعریف کمال گرایی

به طور کلی می توانیم کمال گرایی را “نیاز به انجام کارها در بهترین حالت ممکن و بدون هیچ اشکال و کمبودی ” تعریف کنیم. اکثریت انسان ها این شیوه ی نگرش به زندگی و کارها را مثبت و سازنده می دانند. در واقع آن ها فکر می کنند که کمال گرایی از مشکلات مختلف می کاهد. در حالی که کمال گرایی در موارد شدید حتی مانع رسیدن به موفقیت خواهد شد.

با این که کیفیت کارهایی که افراد کمال گرا انجام می دهند از اکثریت مردم جامعه بسیار بالاتر می باشد؛ اما بیشتر آن ها افرادی مضطرب، منفی نگر و خود سرزنش کننده می باشند. با این حال نمی توان ادعا کرد که این صفت یک ویژگی کاملا بد است. چیزی که در مورد کمال گرایی اهمیت زیادی دارد؛ حفظ تعادل و حالت متوسط آن است که جلوی ایرادات کارها را بگیرد اما آسیبی به ما وارد نکند.

علائم کمال گرایی

داشتن این صفت به صورت شدید در افراد باعث به وجود آمدن رفتارهای خاصی در آن ها می شود.روان شناسان این رفتارها را به عنوان علائم کمال گرایی تعریف می کنند. اگر دوست دارید کمال گرایی را در خود یا دیگران تمیز دهید باید با ویژگی های افراد کمال گرا آشنا شوید. حواستان به این موضوع جمع باشد که تجربه ی موقت این احساسات نگران کننده نیست و برای هرکسی در زندگی اتفاق می افتد. اما اگر به طور متداول چنین علامت هایی را تجربه می کنید بهتر است برای کم کردن کمال گرایی خود به دنبال درمان باشید. موارد زیر از مهمترین علامت های کمال گرایی می باشند.

انجام ندادن کارهای مختلف تا وقتی که اطمینان حاصل کنید که به بهترین شکل انجام خواهید داد.
وسواس بیش از حد به نتیجه ی نهایی کارها، بدون توجه به مسیر راه یافتن به هدف.
ترس از نیمه تمام ماندن کارهایی که بر اساس استاندارد ها انجام نشده باشند.
در نظر گرفتن وقت بیشتری برای انجام دادن کارها نسبت به بقیه ی افراد.
وجود همیشگی احساس ترس از شکست خوردن در کار ها.
به تعویق انداختن شروع کارها
در نظر نگرفتن زمان استراحت کافی به خاطر احساس همیشگی نا تمام ماندن کارها.
کنترل گری بیش از حد در روابط شخصی و کاری.
اهمیت دادن بیش از حد به چک لیست ها، قوانین و چهارچوب ها.
تنبیه کردن خود حتی به خاطر اشتباهات بسیار کوچک.
داشتن نگرش ” یا همه چیز یا هیچی”.
افسرده شدن و ناراحت شدن بسیار شدید پس از شکست ها.
هیچوقت احساس رضایت پس از پیروزی ندارید.
اهمیت دادن بیش از حد به ایرادات همه چیز ( خود، دیگران، کارها،…)
نداشتن اعتماد به نفس کافی نسبت به خودتان.

انواع مختلف کمال گرایی را بشناسید

برای درمان این مشکل در ابتدا باید انواع مختلف آن را بشناسید پس در ادامه این موارد به شما معرفی خواهند شد.

  1. بر اساس استاندارد های شخصی

تاثیرات مثبت و سازنده ی این نوع از کمال طلبی از مضرات آن کمتر است. افرادی که از این نوع کمال طلبی رنج می برند استاندارد هایی فراتر از دیگران برای کارهای خود در نظر می گیرند و همواره تلاش می کنند که براساس این استاندارد ها عمل کنند تا افراد موفق تری باشند. در حالت عادی چنین استاندارد هایی برای این افراد استرس و نگرانی ایجاد نمی کند و فقط توجه به جزئیات را بالا می برد.

  1. کمال گرایی خود سرزنشگر

اشخاصی که این نوع از کمال گرایی را تجربه می کنند؛ از انتخاب هدف ترس بسیار زیادی دارند. مشخص کردن هدف به جای این که به آن انگیزه دهد؛ استرس آن ها را بیشتر می کند. در حال معمول یک ندای درونی آن ها را به شروع نکردن کارها تشویق می کند و همیشه در حال سرزنش کردن خودشان هستند. محققان نشان داده اند که این نوع از کمال جویی به احتمال زیاد شخص را به سمت استرس و منفی نگری خواهد برد.

  1. کمال گرایی جامعه محور

این مدل کمال گرایی به نیاز بعضی از افراد به قرار داشتن در بهترین حالت هرچیزی در جهان اشاره دارد. اشخاصی که علاقه دارند همیشه از دیگران بهتر باشند و خودشان را به طور مداوم با آن ها مقایسه می کنند. طبق تحقیقات انجام شده، این حالت خاص از کمال گرایی در میان افرادی که در شغل هایی مانند وکالت، پزشکی و مهندسی فعالیت می کنند؛ بیشتر دیده می شود. تاثیراتی که این نوع از کمال گرایی دارد خودش را در مدت طولانی نشان می دهد و می تواند فرد را از خواسته های واقعی خود دور بکند. مقایسه ی شدید خود با استاندارد های جامعه، انتظارات نا ممکن و نداشتن خودشناسی از بزرگترین تاثیرات مخرب این نوع از کمال گرایی می باشد.

راه های درمان گمال گرایی

در صورتی که کمال گرایی اثرات مخرب زیادی روی زندگی شما می گذارد و فرصت تجربیات خوب را از شما می گیرد؛ باید برای کم کردن کمال طلبی در خود تلاش کنید. راه های زیر به شما کمک می کند به بهترین شکل ممکن با کمال گرایی منفی خود مبارزه کنید. حتما تلاش کنید متد های زیر را هرروز تمرین کرده و در کار خود تداوم داشته باشید.

۱. اهداف منطقی و قابل دسترسی را برای خود مشخص کنید

شما نیز همانند دیگر اشخاص ضعف ها و توانایی های منحصر به فردی دارید. بر طبق این ویژگی های منحصر به فرد و شرایط خاصی که دارید؛ رسیدن به بعضی از اهداف برایتان راحت تر و بعضی دیگر سخت تر از دیگران می باشد. تلاش کنید در هنگام مشخص کردن هدف به این ویژگی ها توجه کنید و به صورت منطقی این کار را انجام بدهید.

۲. کارهای مختلف را به بخش های کوچک تقسیم کنید

با انجام دادن این کار احساس رسیدن به موفقیت را در هر مرحله برای خودتان به وجود خواهید آورد؛ و همچنین می توانید به صورت منطقی و متعادل برای فعالیت های مختلف خود زمان بگذارید. تلاش کنید که برنامه ریزی کنید و با یک تقسیم بندی متناسب به طور فشرده خودتان را مشغول انجام دادن یک کار نکنید چرا که در اندک زمانی خسته و مایوس خواهید شد.

۳. فقط به کاری که در حال انجام آن هستید فکر کنید

به عوض فکر کردن به کارهای نا تمام دیگری که در پیش دارید؛ حواس خود را بر روی کار فعلی خود بگذارید. با استرس های متنوع و نا مربوط ذهن خود را درگیر نکنید. نگران پروژه های دیگر که در آینده متوجه شما خواهند بود و نتیجه ی انتهایی آن ها نباشید. با این کار ذهن خود را به توجه به لحظه ی حال عادت خواهید داد.

۴. به یاد داشته باشید که هرکسی در زندگی اشتباه میکند

مرتکب اشتباه شدن یک روش مهم برای یاد گیری می باشد. همه ی ما انسان ها در زندگی شکست هایی را تجربه کرده ایم و اشتباهاتی را مرتکب شده ایم. مسئله ای که در این مورد دارای اهمیت است؛ درس گرفتن از این اشتباهات می باشد. خودتان را به دلیل ترس از شکست خوردن در کار ها متوقف نکنید. اگر به زندگی افراد موفق دنیا توجه کنید؛ متوجه خواهید شد که بیشتر این اشخاص در زندگی اشتباهاتی مرتکب شده اند اما کاری که آن ها کرده اند تسلیم نشدن در برابر این شکست ها بوده است. شما هم باید به جای ناراحتی و ناامیدی پس از شکست به فکر رفع مشکلات و ضعف های خود باشید و اجازه ندهید کمال گرایی منفی، زندگی شما را تخریب کند.

۵. برای شناخت توانایی ها و ضعف های خود زمان بگذارید

برای شناختن خودتان وقت بگذارید و تفاوت خودتان را با دیگران درک کنید. شما دارای یک استعداد منحصر به فرد هستید و قرار نیست شبیه به دیگران رفتار کنید. امکان دارد دیگران درخواست هایی نامعقول از شما داشته باشند که با قابلیت های شما مطابقت ندارد. سعی کنید به خودتان سخت نگرفته و همواره بپذیرید که هر انسانی با وجود داشتن ضعف های مختلف، ارزشمند و قابل احترام می باشد.

۸. اعتماد به نفس خود را تقویت کنید

زمانی که شما خودتان و استعداد هایتان را باور داشته باشید؛ می توانید با اطمینان کاری را شروع کنید و همیشه با مثبت نگری به نتایج کارهای خود نگاه می کنید. اعتماد به نفس بالا استرس شما را از بین می برد و اجازه ی تجربه ی خوشبختی را به شما می دهد. روش های مختلفی برای تقویت اعتماد به نفس وجود دارد. پس تاثیر این احساس را در زندگی خود دست کم نگرفته و برای افزایش آن نهایت تلاش خود را انجام دهید.

امیدواریم این مقاله برای شما مفید واقع شود. مثل همیشه تیم آدام مرادی پاسخ گوی انتقادات و پیشنهادات شما می باشد بنابر این ما را از نظرات خود محروم نفرمایید.