همه چیز در مورد بلاک چین

بلاک چین چیست، چگونه کار می‌کند و چه کاربردهایی در بازارها دارد؟ این‌ها سوالات متداولی هستند که در مورد این فناوریِ متحول کننده پرسیده می‌شود و به احتمال زیاد درک آن برای افراد تازه‌ کار و حتی برای حرفه‌ ای‌ها خیلی هم ساده نباشد. با ما همراه شوید تا به تمامی این سوالات به زبان ساده و قابل درک پاسخ بدهیم.

به زبان ساده اگرم بگوییم، بلاک چین یک نوع سیستم ثبت اطلاعات و گزارش می باشد. اما تفاوت اصلی آن با سیستم‌های دیگر این است که اطلاعات ذخیره ‌شده روی این مدل سیستم، در میان همه ی اعضای یک شبکه به اشتراک گذاشته خواهد شد. با استفاده از کد نگاری و توزیع داده‌ها، امکان هک، حذف و دستکاری اطلاعات ثبت ‌شده، تقریباً به صفر میل می کند.

مفهوم این پدیده ی انقلابی اولین بار با پیدا شدن بیت کوین به وجود آمد و خدایگان ارزهای دیجیتال از این روش برای ذخیره کردن اطلاعات مربوط به دارایی های کاربران استفاده کرد.

برای درک بهتر بلاک چین مثال زیر را به دقت بخوانید:

من در میان یک جمع 1000 نفری، برگه‌ای را که حاوی اطلاعات است بالا می‌گیرم و حاضرین با استفاده از تلفن همراه‌ شان از آن برگه عکس می‌گیرند. حالا اگر من آن اطلاعات موجود بر روی برگه را نابود کنم، یا تغییری در نگارش آن بدهم، دیگر برای آن ها قابل پذیرش نیست، چون آن‌ها یک کپی از نسخه ی اصلی اطلاعات را دارند، مگر اینکه موبایل همه را گرفته و آن عکس را پاک کنم.

این جمعی که من در میان آن ها بودم می‌تواند چندین میلیون نفر باشد که در مورد بیت کوین و اتریومم و سایر ارزهای دیجیتال بلاک چینی شاهد آن هستیم و یا اینکه به صورت اختصاصی برای یک گروه ویژه استفاده شود.

بلاک چین‌ها قابلیت این را دارند که به صورت اختصاصی و برای هدفی خاص در یک نهاد یا سازمان مورد استفاده قرار بگیرند که به آن بلاک چین سازمانی می‌گویند. البته به اعتقاد بسیاری از خبرگان بازارهای مالی، بلاک چین‌های سازمانی نخواهند توانست هدف مشخص این فناوری یعنی تمرکززدایی را به دست بیاورند.

کلمه ی بلاک چین از دو کامه ی بلاک و چین تشکیل شده است و این نمایان گر آن است که در حقیقت این فناوری زنجیره ای از بلوک ها می باشد. در هر بلاک از این زنجیره، هر نوع اطلاعاتی می‌تواند ثبت شود؛ از عادت های غذایی در مورد یک فرد تا جزئیات تراکنش‌های یک شبکه ی پولی همانند بیت کوین.

این اطلاعات در بلاک‌ها تثبیت می‌شوند و بلاک‌ها با اتصال به هم به صورت زنجیره‌ای به یکدیگر مرتبط می‌شوند. این زنجیره، بلاک چین را به وجود می آورد.

چیز دیگری که وجود دارد هش می باشد. هر کدام از این بلاک‌ها دارای چیزی به نام هش هستند. یک هش در حقیقت رشته ‌ای از جنس متن می باشد که از یک تابع ریاضی خاص تولید شده است و کاربرد آن جلوگیری از تقلب و هک شدن در سیستم است. هش یک داده یا ورودی، همیشه ثابت می باشد. استفاده از راهکار هش باعث شده است تا از تقلب و تغییر اطلاعات تثبیت شده بر روی بلاک چین جلوگیری به عمل آید.

در بلاک چین، هریک از بلاک ها علاوه بر اینکه خودش یک هش دارد، حاوی هش بلاک قبلی هم می باشد.

حتی یک تغییر بسیار کوچک در اطلاعات یک بلاک، هش آن بلاک را به طور کلی عوض کرده و بلاک چین را غیرمعتبر می‌سازد.

مثلاً اگر یک عدد به اطلاعات اسم شهرهای کشور اضافه شود، هش آن بلاک تغییر می‌کند و در نتیجه بلاک‌های بعدی هم غیر معتبر می شوند چون حاوی هش های بلاک های قبلی نیز هستند.

اگر کسی متن یک بلاک را تغییر بدهد و اطلاعات هش بلاک‌های بعدی را به روزرسانی نماید، چه اتفاقی می افتد؟ این امکان وجود دارد اما راه حل توزیع در بلاک چین، این مشکل را به خوبی برطرف می‌کند.

همانطور که بالاتر در این مقاله عرض کردیم بیت کوین و ارزهای دیجیتال دیگر غیرمتمرکز، پر اهمیت ترین و موفق‌ترین کاربرد فناوری بلاک چین می باشند. برای مثال، در بیت کوین با استفاده از این فناوری امکان هک، دوباره خرج کردن پول و برگشت تراکنش‌ها به صفر می رسد.

اما این فناوری انقلابی یعنی بلاک چین می‌تواند به جز ارزهای دیجیتال، کاربردهای بسیار متنوع دیگری نیز داشته باشد و هر کجا نیاز به فضایی برای ذخیره کردن داده و اطمینان حاصل کردن برای هک نشدن باشد، امکان استفاده از آن وجود دارد.

به عنوان مثال، انتخابات از راه دور یا همان الکتریکی و بدون تقلب می‌تواند یکی از نتایج خوب بلاک چین باشد. با استفاده از این فناوری می شود تا حد زیادی خطر تقلب در انتخابات و نیاز به نیروی حاضر انسانی بر روی صندوق ها را کاهش داد.

یا به عنوان مثالی دیگر می‌توان به کاربرد خوب بلاک چین در زنجیره ی تأمین و حمل و نقل اشاره کرد. کارخانه‌جات و کمپانی های تولیدکننده می‌توانند اطلاعات کالاها و حمل و نقل خود را از شروع مسیر تا رسیدن به دست مشتری بر روی پایگاه داده ها ثبت می‌کنند که این عملا اصل بودن کالاها و کیفیت مواد اولیه را برای مشتری ضمانت می‌کند.

با استفاده از این فناوری می‌توان درست مثل یک گروه یا سازمان، نوعی راس را به یک سیستم اضافه کرد که همه بتوانند به نسبت سهامی که دارند و اختیاراتی که دارند در پیش بردن آن سیستم سهیم باشند.

همچنین با این فناوری می توان دارایی‌ها را به ارزهای دیجیتال تبدیل کرد و آن‌ها را به صورت یک دارایی قابل انتقال عرضه کرد. به عنوان یک مثال ساده، می‌توان ارزش یک کارخانه را به هزاران توکن دیجیتال تبدیل کرد و آن‌ها را به نسبت میزان بودجه ی متقاضیان به فروش رساند تا افراد زیادی بتوانند در آن کارخانه سرمایه ‌گذاری نمایند.

موارد بیشتر در مورد نتایج استفاده از این تکنولوژی:  البته در حال حاضر در دنیای واقعی که ما در ان زندگی میکنیم به صورت گسترده بلاک چین مورد استفاده قرار نمی‌گیرد و حتی با اینکه این نوآوری غیرمتمرکز است، در خیلی از مسایل با وجود آن باز هم مجبور هستیم به نهادها و سازمان‌های متمرکز تکیه کنیم. اما با به وجود آمدن زیرساخت ‌های لازم همانند توسعه ی هوش مصنوعی یا اینترنت اشیا می‌توان به کاربردهای بیشتر این نوآوری امیدوار بود.

اطلاعات بلاک چینی در یک کامپیوتر یا سرور خاص نگهداری نمی‌شوند. هر کامپیوتر یا سیستمی که به شبکه متصل است، یک نسخه از اطلاعات را دریافت می‌کند. به هر رایانه ای که به شبکه متصل می‌شود و یک کپی از بلاک چین را دریافت می‌کند، نود گفته می شود.

وقتی به عنوان یک نود به یک بلاک چین متصل می‌شوید، یک نسخه از کل داده‌های آن را دریافت می‌کنید. هیچ تغییری در اطلاعت امکان پذیر نمی باشد، مگر اینکه به اتفاق اکثریت با آن تغییر موافق باشند.

نوآوری بلاک چین به تنهایی یک فناوری بنیادی نیست، بلکه مجموعه ‌ای از فرایندهای هش‌ گذاری، رمزنگاری، توزیع جمعی و … است که باعث به وجود آمدن این ایده شده ‌اند. قبل از بلاک چین دفتر های کلی توزیع شده  وجود داشتند اما بلاک چین با ساختار بلاکی خود، فناوری دفاتر کل توزیع‌ شده را بهبود داده است.

نتیجه گیری نهایی

بلاک چین یک نوآوری جدید می باشد که امکان ثبت اطلاعات به صورت همیشگی و بدون امکان تغییر را فراهم می‌کند.

این فناوری در حقیقت نوعی اطلاعات یا پایگاه داده است که روی یک یا چند سرور خاص قرار نمی گیرد، بلکه روی تمام سرور هایی که به شبکه متصل می‌شوند، توزیع شده است. به دلیل استفاده کردن از رمزنگاری ها و ثبت آن ها در تمامی رایانه های شبکه، سوابق ثبت ‌شده قابل هک یا حذف نیستند.

بیت کوین اولین کاربرد این فناوری بوده است اما از این فناوری انقلابی برای هر سیستمی که لازم باشد نیاز به اعتماد به واسطه‌ها و افراد شخص ثالث کاهش پیدا کند، می‌توان استفاده کرد.